Leerstof Wft Basis
Wat is de Wft (Wet op het financieel toezicht)?
Bijgewerkt op · redactie Wftklaar · werkwijze
Op deze pagina
De Wft, voluit de Wet op het financieel toezicht, is de wet die bepaalt wie in Nederland financiële diensten mag aanbieden en hoe daar toezicht op wordt gehouden. Ze geldt sinds 1 januari 2007. De Nederlandsche Bank (DNB) let op de financiële gezondheid van banken en verzekeraars, de Autoriteit Financiële Markten (AFM) op hoe ze met klanten omgaan. Voor wie klanten wil adviseren, is één regel het belangrijkst: daarvoor heb je een Wft-diploma nodig.
Wat regelt de Wet op het financieel toezicht?
De Wft gaat over financiële ondernemingen en markten: banken, verzekeraars, adviseurs, bemiddelaars, kredietaanbieders, beleggingsondernemingen en beurzen. Consumenten hebben er zelf geen plichten onder; de wet beschermt hen juist. De wet is in delen opgebouwd, en elk deel heeft een eigen onderwerp:
| Deel | Waar het over gaat |
|---|---|
| 1. Algemeen deel | Begrippen, de taken van DNB en de AFM, handhaving en boetes, beloningsbeleid |
| 2. Markttoegang | Wie een vergunning nodig heeft om op de financiële markt te werken |
| 3. Prudentieel toezicht | Of ondernemingen financieel gezond zijn: kapitaal, buffers, bedrijfsvoering |
| 4. Gedragstoezicht financiële ondernemingen | Hoe ondernemingen met klanten omgaan: zorgplicht, informatie, vakbekwaamheid |
| 5. Gedragstoezicht financiële markten | Het aanbieden van effecten, informatie van uitgevende instellingen, openbare biedingen |
| 6. Stabiliteit van het stelsel | Bijzondere maatregelen als het financiële stelsel in gevaar komt |
| 7. Slotbepalingen | De laatste artikelen van de wet |
De wet trad in werking op 1 januari 2007 (Staatsblad 2006, 664) en is sindsdien vaak gewijzigd. De versie die op 1 januari 2026 gold, liep bijvoorbeeld van 19 november 2025 tot en met 24 maart 2026. Voor het Wft-examen telt steeds de stand van 1 januari: wie tot en met 31 maart 2027 examen doet, wordt getoetst op de wet- en regelgeving van 1 januari 2026.
Twee toezichthouders: DNB en de AFM
De Wft verdeelt het toezicht over twee instellingen, elk met een eigen vraag.
| DNB | AFM | |
|---|---|---|
| Soort toezicht | Prudentieel toezicht | Gedragstoezicht |
| Doel volgens de Wft | "de soliditeit van financiële ondernemingen en de stabiliteit van het financiële stelsel" (art. 1:24) | onder meer "zorgvuldige behandeling van cliënten" (art. 1:25) |
| De vraag die ze stelt | Heeft deze onderneming genoeg geld in kas en een buffer voor als het tegenzit? | Behandelt deze onderneming haar klanten eerlijk en zorgvuldig? |
| Vergunningen voor | verzekeraars, en samen met de ECB banken | adviseurs, bemiddelaars, kredietaanbieders |
Sinds november 2014 houdt de Europese Centrale Bank (ECB) direct toezicht op de grote banken in het eurogebied; DNB doet de kleinere banken. Het Kifid is geen toezichthouder: daar kunnen consumenten terecht met een klacht over een financiële dienstverlener. Het verschil tussen de drie, met de klachtroute stap voor stap, staat in AFM, DNB en Kifid.
In het midden staat de financiële onderneming: een bank, verzekeraar, adviseur of bemiddelaar.
- AFM naar de onderneming: Geeft adviseurs en bemiddelaars hun vergunning en houdt toezicht op hoe ze met klanten omgaan.
- CDFD naar de onderneming: Wie adviseert, heeft een Wft-diploma nodig; het CDFD stelt de examens samen.
- DNB naar de onderneming: Kijkt of banken en verzekeraars financieel gezond zijn: genoeg kapitaal en buffers. Grote banken: de ECB.
- Onderneming naar Klant: Zorgplicht: de onderneming neemt de belangen van de klant zorgvuldig in acht (art. 4:24a Wft).
- Klant naar de onderneming: Een klacht leg je altijd eerst voor aan de dienstverlener zelf.
- Klant naar Kifid: Geeft de dienstverlener een definitief standpunt, of na 8 weken nog niet, dan kan de klant naar het Kifid. Voor consumenten is dat gratis.
- Kifid naar de onderneming: Het Kifid doet een uitspraak, bindend of niet-bindend. Elke dienstverlener moet bij het Kifid zijn aangesloten (art. 4:17 Wft).
Wie een vergunning nodig heeft
Een financiële onderneming mag pas aan de slag als ze een vergunning heeft. De Wft regelt per activiteit wie die verleent:
| Activiteit | Vergunning van | Artikel |
|---|---|---|
| Het bedrijf van bank uitoefenen | ECB | art. 2:11 Wft |
| Het bedrijf van verzekeraar uitoefenen | DNB | art. 2:27 Wft |
| Krediet aanbieden | AFM | art. 2:60 Wft |
| Adviseren over financiële producten | AFM | art. 2:75 Wft |
| Bemiddelen in financiële producten | AFM | art. 2:80 Wft |
Of een onderneming een vergunning heeft, zie je in de openbare registers van de AFM en DNB. Die registers gaan over ondernemingen. Een register waarin je de diploma's van personen kunt opzoeken, is het niet.
Waarom adviseurs een Wft-diploma nodig hebben
De vergunning is voor de onderneming. Voor de mensen die er werken, regelt de Wft de vakbekwaamheid. Een financiële dienstverlener "draagt zorg voor de vakbekwaamheid van zijn werknemers" die zich rechtstreeks met klanten bezighouden (art. 4:9 lid 2 Wft). Welke diploma's daarvoor nodig zijn, staat in een besluit onder de wet, het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen (BGfo).
Dat besluit noemt per onderwerp het diploma dat een adviseur moet hebben, en uit welke modules dat diploma bestaat (art. 7, tabel 1). Wie adviseert over hypotheken, heeft het diploma Adviseur Hypothecair krediet nodig: de modules Basis, Vermogen en Hypothecair krediet. Pas met alle modules van die beroepskwalificatie ontvang je het diploma (art. 9).
Het CDFD vat het zo samen: het uitgangspunt is dat alle klantmedewerkers in een financiële onderneming vakbekwaam zijn, en voor wie adviseert geldt een diplomaplicht. Wie klanten alleen informeert, heeft dus geen diploma nodig, maar werkgevers vragen daar vaak wel Wft Basis voor. Het verschil tussen een certificaat en een diploma, en welke modules bij welk diploma horen, lees je bij Wft-certificaat of Wft-diploma.
Uitgangspunt: iedereen die bij een financiële onderneming klanten bedient, is vakbekwaam.
- Adviseer je klanten over een financieel product? Nee: dan geldt geen diplomaplicht. Werkgevers vragen vaak wel Wft Basis. Ja: ga naar vraag 2.
- Waarover adviseer je? Per onderwerp het diploma:
- Consumptief krediet: Adviseur Consumptief krediet, met de modules Wft Basis, Wft Consumptief krediet.
- Inkomensverzekering: Adviseur Inkomen, met de modules Wft Basis, Wft Inkomen.
- Schadeverzekering particulier: Adviseur Schadeverzekering particulier, met de modules Wft Basis, Wft Schadeverzekeringen particulier.
- Schadeverzekering zakelijk: Adviseur Schadeverzekering zakelijk, met de modules Wft Basis, Wft Schadeverzekeringen particulier, Wft Schadeverzekeringen zakelijk.
- Vermogen: Adviseur Vermogen, met de modules Wft Basis, Wft Vermogen.
- Hypothecair krediet: Adviseur Hypothecair krediet, met de modules Wft Basis, Wft Vermogen, Wft Hypothecair krediet.
- Pensioen: Adviseur Pensioen, met de modules Wft Basis, Wft Vermogen, Wft Pensioenverzekeringen.
- Zorgverzekering: Adviseur Zorgverzekering, met de modules Wft Zorgverzekeringen.
- Heb je alle modules van die beroepskwalificatie gehaald? Nee: je krijgt per gehaalde module een certificaat en bent nog niet adviesbevoegd. Ja: je krijgt het diploma en mag adviseren. Blijf bevoegd met een PE-examen per PE-periode.
Een diploma maakt je niet voor altijd adviesbevoegd. Om bevoegd te blijven, haal je per beroepskwalificatie in elke periode van drie jaar een PE-examen. Voor Wft Basis geldt dat niet: Basis is een module, geen beroepskwalificatie. Meer op permanente educatie.
Van wet naar examen: wie doet wat?
- Het CDFD (College Deskundigheid Financiële Dienstverlening) stelt de Wft-examens samen en publiceert per module de eind- en toetstermen.
- Erkende exameninstituten nemen de examens af. Bij hen schrijf je je in en betaal je.
- DUO stuurt je uitslag. In Mijn Wft download je daarna je certificaten en diploma's.
Hoe het examen werkt, van de vraagvormen tot de grens van 68%, staat bij het Wft-examen.
Benieuwd hoe de Wft in het examen terugkomt?
Tien oefenvragen in alle vijf vraagvormen, ook over toezicht en zorgplicht. Gratis en zonder account.
Doe het gratis mini-examenWaar Wft Basis bij past
Wft Basis is het eerste examen voor bijna iedereen die in de financiële dienstverlening gaat werken. Het zit in zeven van de acht beroepskwalificaties; alleen Adviseur Zorgverzekering heeft het niet nodig. De Wft zelf is ook examenstof. Eindterm 1f van Basis gaat over toezicht en gedragsregels: de taken van DNB en de AFM, vergunningen, de zorgplicht, het provisieverbod, het Kifid, de AVG en witwassen. Met 38 toetstermen is dat het grootste onderdeel van de kennisvragen.
Er zijn 9 modules en 8 beroepskwalificaties. Basis zit in 7 van de 8. Per beroepskwalificatie de modules die je moet halen:
- Adviseur Consumptief krediet: Wft Basis, Wft Consumptief krediet.
- Adviseur Inkomen: Wft Basis, Wft Inkomen.
- Adviseur Schadeverzekering particulier: Wft Basis, Wft Schadeverzekeringen particulier.
- Adviseur Schadeverzekering zakelijk: Wft Basis, Wft Schadeverzekeringen particulier, Wft Schadeverzekeringen zakelijk.
- Adviseur Vermogen: Wft Basis, Wft Vermogen.
- Adviseur Hypothecair krediet: Wft Basis, Wft Vermogen, Wft Hypothecair krediet.
- Adviseur Pensioen: Wft Basis, Wft Vermogen, Wft Pensioenverzekeringen.
- Adviseur Zorgverzekering: Wft Zorgverzekeringen (zonder Basis).
Wat er verder in Basis zit, lees je op Wft Basis. De zorgplicht en het provisieverbod staan uitgelegd in zorgplicht en provisieverbod.
Bij Wftklaar kun je op dit moment alleen Wft Basis oefenen: in de examenvorm van 1 april 2026, met de regels van 1 januari 2026 en een toelichting bij elke vraag. Start met het gratis mini-examen of bekijk de Basispassen.
Vragen
Veelgestelde vragen
Wat betekent Wft?
Wft staat voor Wet op het financieel toezicht. Die wet geldt sinds 1 januari 2007 en regelt wie in Nederland financiële diensten mag aanbieden, aan welke regels financiële ondernemingen zich moeten houden en hoe DNB en de AFM daar toezicht op houden.
Wie houdt toezicht op de naleving van de Wft?
DNB houdt prudentieel toezicht: zijn financiële ondernemingen solide en is het financiële stelsel stabiel? De AFM houdt gedragstoezicht: behandelen ondernemingen hun klanten zorgvuldig? Op de grote banken in het eurogebied houdt de ECB sinds november 2014 direct toezicht.
Wat is het verschil tussen de Wft en Wft Basis?
De Wft is de wet. Wft Basis is het eerste Wft-examen: een module van het CDFD met 42 vragen die in zeven van de acht beroepskwalificaties zit. Met alleen Basis mag je nog niet adviseren; daarvoor heb je het diploma van een volledige beroepskwalificatie nodig.
Heb je een Wft-diploma nodig om bij een bank of verzekeraar te werken?
Alleen als je klanten adviseert over financiële producten: daarvoor eist de wet een diploma. Voor medewerkers die klanten alleen informeren, geldt dat ze vakbekwaam moeten zijn, zonder diplomaplicht. Werkgevers vragen voor zulke functies wel vaak Wft Basis.
Wie heeft een Wft-vergunning nodig?
De onderneming, ook als dat een zelfstandig adviseur is. Wie adviseert over financiële producten, bemiddelt of krediet aanbiedt, heeft een vergunning van de AFM nodig; verzekeraars krijgen hun vergunning van DNB en banken van de ECB. Werknemers hebben geen eigen vergunning nodig, wel een diploma als ze adviseren.
Gratis mini-examen
Over een kwartier heb je je eerste cijfer.
Tien vragen in alle vijf vraagvormen, met een cijfer en per vraag een toelichting. Gratis, zonder account.
Doe het gratis mini-examenDaarna verder? De Basispas geeft je vijf volledige proefexamens en oefenen per onderwerp, met een toelichting bij iedere vraag: 90 dagen voor €24,95 of 21 dagen voor €17,95, vooraf in één keer, zonder verlenging.
Bekijk de Basispassen